Pogrzeb Ojca Świętego Jana Pawła II

W piątek, 8 kwietnia 2005 roku na Watykanie odbył się pogrzeb sługi Bożego Ojca Świętego Jana Pawła II.

plac św. Piotra plac św. Piotra

Wczesnym rankiem ciało Jana Pawła II zostało złożone w trumnie z drewna cyprysowego i nastąpił obrzęd pierwszego jej zamknięcia, odprawiany przez kardynała kamerlinga Eduardo Somalo. Pierwsze zamknięcie było poprzedzone obrzędem przykrycia twarzy Ojca Świętego białym welonem.

sakwa z medalami białą chusta

Mistrz Papieskich Ceremonii Liturgicznych, abp Piero Marini i sekretarz Jana Pawła II, abp Stanisław Dziwisz, okryli twarz zmarłego białą, jedwabną chustą, odczytywaną jako symbol światła, prowadzącego do wieczności. Kardynał Kamerling pokropił ciało Papieża wodą święconą. Następnie mistrz ceremonii położył obok ciała sakwę z medalami, wytłoczonymi w czasie pontyfikatu. Do trumny włożono także "Rogito" - krótki tekst - podsumowanie jego życia.

    Pełny tekst dokumentu Rogito -    / czytaj... /

Jan Paweł II zostawił nam wszystkim cudowne świadectwo pobożności, świętego życia i powszechnego ojcostwa - napisano w łacińskim tekście.
Następnie trumna została zamknięta.
Towarzyszyła temu modlitwa do Pana życia i śmierci:

"Wierzymy, że życie Jana Pawła II jest obecne w Tobie. Jego twarz, nieoświetlona już światłem tego świata niech będzie na zawsze oświetlona Twoim, wiecznym i niewyczerpanym Światłem. Jego Twarz, która bada la Twoje szlaki, żeby wskazać je Kościołowi, niech cieszy się Twoją łaską. Jego twarz, której my już nie będziemy oglądać, niech cieszy się Twoją obecnością".

Zamknięcie trumny nastąpiło w obecności kardynałów: kamerlinga, stojących na czele każdej z trzech kategorii kardynalskich: biskupów, prezbiterów i diakonów, archiprezbitera Bazyliki św. Piotra, sekretarza stanu, wikariusza papieskiego dla diecezji rzymskiej oraz nie będących kardynałami: substytuta Sekretariatu Stanu, prefekta Domu Papieskiego, jałmużnika papieskiego, wicekamerlinga, przedstawicieli kanoników Bazyliki św. Piotra i sekretarza papieża, ubranych w stroje chóralne i krewnych zmarłego.

Ceremoniał dotyczący pogrzebu papieża został opisany w liczącym 437 stron dokumencie "Ordo Exsequiarium Romani Pontificis".

plac św. Piotra plac św. Piotra

Msza św. rozpoczęła się o godz. 10 u stóp Bazyliki Św. Piotra. Koncelebrowało ją 140 kardynałów i patriarchów unickich kościołów wschodnich, ubranych na czerwono - to w Watykanie kolor żałobny. Plac i okoliczne uliczki wypełnił milionowy tłum z flagami kilkudziesięciu państw, najwięcej było flag polskich.

Mszy towarzyszyło bicie dzwonu Bazyliki św. Piotra, który Włosi nazywają Dzwonem Śmierci. W sobotę, 2 kwietnia, odezwał się późnym wieczorem, by obwieścić wiernym śmierć Papieża.

Celebracja zebrała na placu św. Piotra i prowadzącej do niego via della Conciliazione ćwierć miliona ludzi. Uroczystej Mszy świętej, sprawowanej przy ołtarzu polowym ustawionym u stóp bazyliki św. Piotra przez 164 kardynałów i patriarchów Kościołów unickich przewodniczył Joseph kard. Ratzinger, dziekan Kolegium Kardynalskiego.

trumna JPII trumna JPII
wiatr... trumna JPII

Zgodnie z życzeniem Ojca Świętego, umieszczono ją przed ołtarzem nie na katafalku, ale jedynie na dywanie. Ksiądz Konrad Krajwski, ceremoniarz papieski, umieścił na niej oprawiony w czerwoną skórę, otwarty ewangeliarz. W wietrze, który przewracał kartki, a w czasie proklamacji perykopy z Ewangelii zamknął księgę, obserwatorzy doszukiwali się znaku obecności Ducha Świętego, o której przed laty mówił Jan Paweł II. Nieopodal trumny ustawiono paschał - świecę, symbolizującą przejście ze śmierci do życia.

ewangeliarz

Po rozpoczęciu Najświętszej Ofiary, w pierwszym czytaniu z Dziejów Apostolskich (10, 34-43), odczytanym przez młodą Hiszpankę w jej ojczystym języku, uczestnicy liturgii słowa usłyszeli świadectwo św. Piotra ("On nam rozkazał ogłosić ludowi i dać świadectwo, że Bóg ustanowił Go sędzią żywych i umarłych").

modlitwa

Następnie został odśpiewany po łacinie psalm 23. z responsorium "Pan jest pasterzem moim, nie brak mi niczego". Drugie czytanie, w języku angielskim, to fragment Listu świętego Pawła Apostoła do Filipian (3, 20 - 4,1), kończący się słowami "Przeto, bracia umiłowani, za którymi tęsknię - radości i chwało moja! - tak stójcie mocno w Panu (...)".

Fragment Ewangelii wg św. Jana (21, 15-19), który uroczyście odśpiewał diakon Paul Moss, mówił o Chrystusie, przekazującym świętemu Piotrowi władzę pasterską.

Homilia Josepha kard. Ratzingera wygłoszona podczas pogrzebu Jana Pawła II    -    / czytaj... /

W wygłoszonej po Ewangelii homilii, kard. Ratzinger przypomniał, jak wiele razy w swoim życiu Jan Paweł II odpowiedział na skierowane ku niemu słowa Chrystusa "Pójdź za mną" - gdy był robotnikiem krakowskiego Solvayu; kiedy jako duszpasterz akademicki przyjmował tytuł biskupi; i wtedy, gdy w 1978 r. przyjął werdykt konklawe.

Nasz ukochany Papież stoi teraz w oknie domu Ojca, widzi nas i nam błogosławi. Tak, pobłogosław nam Ojcze Święty - prosił kard. Joseph Ratzinger.
Pielgrzymi zgromadzeni na Placu Św. Piotra odpowiedzieli okrzykami "Santo! Santo! [Święty! Święty!]", potwierdzając swą wiarę, że Jan Paweł II jest już w raju i stamtąd modli się za Kościół i świat. Okrzykami i oklaskami (ten rzymski zwyczaj żegnania umarłego przejęli też wczoraj cudzoziemcy) przerwali kazanie aż na cztery minuty. Słowa Ratzingera wywołały też aplauz kardynałów oraz biskupów zgromadzonych u stóp Bazyliki Św. Piotra. - Jan Paweł II niebawem musi być wyniesiony na ołtarze - mówiło wielu z nich tuż po pogrzebie. Tłum długo skandował: - "Subito Santo!", czyli "Święty natychmiast!".

kardynałowie

Modlitwa powszechna została odmówiona w sześciu językach: francuskim, swahili, tagalskim, polskim, niemieckim i portugalskim. Czwarte wezwanie, odczytane przez Magdalenę Wolińską-Riedi - Polkę, żonę szwajcarskiego gwardzisty, brzmiało: "za dusze zmarłych papieży i wszystkich, którzy w Kościele głosili ewangelię i wypełniali kapłańską posługę: aby zostali dopuszczeni do udziału w liturgii niebieskiej, módlmy się".
Dary ofiarne złożyli przedstawiciele wszystkich kontynentów, m.in. górale z polskich Tatr.

Msza święta została odprawiona po łacinie, według pierwszej modlitwy eucharystycznej - Kanonu Rzymskiego, w którym wspomina się wielu świętych papieży z wcześniejszych wieków. Używany czerwony kolor szat to jeden ze zwyczajów, który przeszedł z liturgii Kościoła Wschodniego do liturgii papieskiej. Kościół prawosławny stosuje w liturgii za zmarłych kolor czerwony. Jedynie niektóre wspólnoty zaczęły używać koloru czarnego, zresztą pod wpływem zwyczajów rzymskich. Kolor ten ma przypominać szatę, w którą Chrystus był ubrany w czasie swej męki. Ma ona przypominać godność królewską Chrystusa, a także zmarłego Papieża oraz wyrażać prawdę, że człowiek w swojej śmierci jednoczy się ze śmiercią Chrystusa.

komunia św.

Komunię świętą, którą rozdawało wiernym 350 szafarzy, jako pierwszy przyjął z rąk kard. Ratzingera brat Roger Schutz, założyciel cenionej przez Papieża ekumenicznej wspólnoty z Taizé. Wierni otrzymywali Komunię do ust lub na wyciągnięte ręce.

Tekst Litanii do Wszystkich Świętych    -     / czytaj.../

Po poscommunio nadszedł czas na przejście kardynała-dziekana pod wystawioną przed ołtarzem papieską trumnę. Po modlitwie celebransa odśpiewano po łacinie Litanię do Wszystkich Świętych, w której wezwanie "módl/módlcie się za nami" zostało zastąpione przez słowa "módl/módlcie się za niego" (ora/orate pro eo). Uwzględionych zostało także wiele świętych, kanonizowanych przez Jana Pawła II, m.in. ojciec Pio czy Maksymilian Maria Kolbe. Ostatnie wezwanie Litanii skierowano do św. Faustyny Kowalskiej, którą w 2000. roku kanonizował Jan Paweł II.

- Boże, który dajesz sprawiedliwą zapłatę robotnikom Twojej winnicy, przyjmij Twojego sługę Jana Pawła II, by w wieczności cieszył się tajemnicą pokoju i miłości, której sam był wiernym szafarzem (...) wobec Twojej rodziny - modlił się kard. Kamilo Ruini, wikariusz diecezji rzymskiej - której Jan Paweł II był biskupem - w imieniu diecezjan.

okadzanie

Następnie została przewidziana modlitwa hierarchów katolickich Kościołów Wschodnich, zaczerpnięta z nabożeństwa za zmarłych w liturgii bizantyńskiej. Odśpiewano hymn na Święto Zmartwychwstania, a potem Panichidę - modlitwę żałobną. Doksa Patri, kai Chio kai Hagio Pneumati - brzmiała przejmująco grecka doksologia. Trumnę Ojca Świętego okadził najstarszy z patriarchów, Stephanos II Ghattas z Katolickiego Kościoła Koptyjskiego.

- Kyrie eleison. Do Ciebie wołamy, wysłuchaj nas, zmiłuj się nad nami Daj odpoczynek duszy Twego sługi w miejscu światła i radości, na zielonych pastwiskach orzeźwienia, gdzie nie ma już cierpień, bólu i łez. Wybacz wszelkie winy przez niego popełnione słowem, uczynkiem i myślą, Ty, który jesteś Bogiem dobrym i przyjacielem ludzi, albowiem nie ma człowieka który by nie zgrzeszył - intonował słowa pięknychg jeden z duchownych. - Tylko Ty Jesteś Zmartwychwstaniem i Życiem Twego sługi, który zasnął - śpiewali w bogato zdobionych, wschodnich strojach hierarchowie.

okadzanie

Przy śpiewie scholi główny celebrans, kard. Ratzinger, pokropił wodą święconą trumnę z ciałem Ojca Świętego i okadził ją.

Po modlitwie rozpoczęła się procesja z trumną papieża do bazyliki św. Piotra, a następnie do grobu. Towarzyszyło jej bicie dzwonów oraz łaciński śpiew hymnu Magnificat - "Wielbi dusza moja Pana". Trumnę, tak jak przed rozpoczęciem liturgii, prowadził abp Piero Martini, niosąc księgę Ewangelii.

procesja do krypty procesja do krypty

Tuż przed bramą, niosący ją świeccy mężczyźni zatrzymali się i odwrócili, po raz ostatni ukazując zebranym na Placu św. Piotra i całemu światu śledzącemu transmisję za pośrednictwem telewizji, trumnę Ojca Świętego. Dalsza część ceremonii nie była już transmitowana za pomocą kamer. W procesji szli kardynałowie: Kamerling Eduardo Martinez Somalo, prefekci kongregacji, Archiprezbiter Bazyliki Watykańskiej kardynał Francesco Marchisano, były sekretarz stanu kardynał Angelo Sodano, wikariusz Rzymu kardynał Camillo Ruini, Substytut Sekretariatu Stanu abp Leonardo Sandri, Prefekt Domu Papieskiego abp James Michael Harvey, Wicekamerling abp Paolo Sardi oraz arcybiskup Stanisław Dziwisz i prałat Mieczysław Mokrzycki.

miejsce spoczynku JPII

We wnętrzu Bazyliki św. Piotra, kardynał kamerling Eduardo Martinez Somalo przy śpiewie trzech Psalmów (114. - Gdy Izrael wychodził z Egiptu; 118. - Dziękujcie Panu, bo jest dobry i po raz kolejny Psalm 42.) przewodniczył przeniesieniu ciała zmarłego papieża do Grot Watykańskich przez Bramę św. Marty. Ostatnia część całej ceremonii - złożenie trumny do grobu przebiegała według następującego protokołu: przewodniczący obrzędom kardynał odmówił na przemian z diakonem modlitwy, do których włączali się wierni, odmawiając po łacinie Ojcze nasz.

krypta plac św. Piotra
plac św. Piotra
plac św. Piotra plac św. Piotra plac św. Piotra

Trumna z drewna cyprysowego została przybrana czerwonymi wstęgami z pieczęciami Kamery Apostolskiej, Prefektury Domu Papieskiego, Urzędu Obrzędów Liturgicznych Papieża i Kapituły Watykańskiej. Umieszczono ją następnie w trumnie drewnianej ocynkowanej, która natychmiast została szczelnie zamknięta i również na niej umieszczono pieczęcie wspomnianych urzędów watykańskich. Na wieku ustawiono okrzyż i herb zmarłego papieża. Gdy całość była składana do ziemii, zgodnie z wolą Papieża, zawartą w testamencie, wszyscy uczestnicy ceremonii śpiewali hymn Salve regina.

plac św. Piotra plac św. Piotra plac św. Piotra

Grobowiec został przykryty prostą marmurową płytą z wyrytym na niej imieniem Jana Pawła II, jego datą urodzenia i śmierci. Na zakończenie notariusz Kapituły Bazyliki watykańskiej sporządził świadectwo prawdziwości pochówku i odczytał je zebranym.

na podst. KAI, M. Wsiołkowski, T. Bielecki
fot AG

do górydo góry

© Copyright 2005 by Ritt&Leo ® - kontakt: webmaster@grzegorzki.vbiz.pl